Inzage bewijsstukken: “fishing expedition” niet toegestaan door rechter

Door Sander Schouten in Verbintenissenrecht op 3 minuten leestijd

Inzage bewijsstukken: “fishing expedition” niet toegestaan door rechter

Een procespartij kan voorafgaand aan of gedurende een procedure inzage vorderen in bewijsstukken die in handen zijn van de wederpartij. Maar dan moet de eisende partij wel een rechtmatig belang hebben. Een vermoeden van onrechtmatig Ieder handelen of nalaten dat in strijd is met een wet of met de maatschappelijke betamelijkheid.
» Meer over onrechtmatig
onrechtmatig
handelen is niet voldoende: er moet een concreet  belang worden gesteld. Hengelen” naar eventueel belastende informatie bij de wederpartij wordt niet toegestaan. Advocaat verbintenissenrecht Sander Schouten bespreekt een recente uitspraak over een zogenaamde fishing expedition Een verzoek om inzage in bescheiden en documenten van een derde zonder exact te weten welke stukken er zijn met als doel gronden voor een vordering te vinden.
» Meer over fishing expedition
fishing expedition
.

 

Schending concurrentiebeding ex-bestuurder BV

Een vennootschap had één van haar voormalige bestuurders gedagvaard die eerder bij besluit van de algemene vergadering Het orgaan binnen verenigingen en vennootschappen met in aandelen verdeeld kapitaal met alle bevoegdheid die niet aan het bestuur of aan anderen is toegekend.
» Meer over algemene vergadering
algemene vergadering
van aandeelhouders was ontslagen. De vennootschap was van mening dat de bestuurder na haar ontslag samen met derden concurrerende activiteiten is gaan ontplooien en gebruik zou maken van de kennis en relaties die de bestuurder bij de vennootschap heeft opgedaan. Dit is in strijd met het concurrentiebeding en relatiebeding zoals opgenomen in de aandeelhoudersovereenkomst.

Incidentele vordering tot inzage bewijsstukken

De vennootschap begon een bodemprocedure De gerechtelijke procedure waarin een geschil definitief wordt beslist.
» Meer over bodemprocedure
bodemprocedure
(de hoofdzaak) waarin zij een declaratoir vonnis Een vonnis waarmee de rechter door middel van een zogenaamde verklaring voor recht een rechtsverhouding tussen partijen vaststelt.
» Meer over declaratoir vonnis
verklaring voor recht
vorderde dat de bestuurder onrechtmatig had gehandeld. Tevens vorderde zij een boete in verband met de overtreding van het non- concurrentiebeding De contractuele beperking voor een werknemer om na beëindiging van het dienstverband werkzaam te zijn in concurrerende functies of in een zekere aan de werkgever gerelateerde branche.
» Meer over concurrentiebeding
concurrentiebeding
. In een incidentele vordering (meestal een vordering over een processueel onderwerp, die voorafgaand aan de hoofdzaak wordt behandeld) vorderde de vennootschap inzage in de stukken die de bestuurder in zijn bezit had.

Rechter: vermoedens onvoldoende voor toewijzing

De rechter die het incident behandelt, stelt voorop dat voor toewijzing van de vordering de vennootschap een rechtmatig belang moet hebben. Dit is niet aangetoond. Er is slechts sprake van vermoedens (van onrechtmatig handelen) maar die zijn onvoldoende om een rechtmatig belang aan te nemen. Kort gezegd dient het verzoek er volgens de rechter enkel toe het mogelijk te maken voor de vennootschap om te onderzoeken of en in welke mate de bestuurder concurrerende activiteiten ontplooit. De rechter vindt toewijzing in dit stadium van de procedure (de hoofdzaak is nog niet begonnen) te verstrekkend en zou dan enkel en alleen dienen als fishing expedition. Bovendien zijn er andere wegen om bewijs In het Nederlandse procesrecht geldt als hoofdregel dat de rechter alleen die feiten of rechten aan zijn beslissing ten grondslag mag leggen, die in de rechtszaak aan hem ter kennis zijn gekomen of zijn gesteld en die zijn komen vast te staan.
» Meer over bewijs
bewijs
te vergaren waarmee de stelling van de vennootschap dat de bestuurder onrechtmatig handelt, kan worden onderbouwd. De vordering wordt afgewezen.

Exhibitieplicht ex artikel 843a Rechtsvordering

In sommige procedures ben je afhankelijk van stukken die in het bezit zijn van de wederpartij om een feit, bijvoorbeeld dat iemand een concurrentiebeding heeft geschonden, te bewijzen. In zulke gevallen biedt de wet uitkomst. Artikel 843a Wetboek van Rechtsvordering regelt de zogenaamde exhibitieplicht. Op grond van dit artikel kan een partij een rechter verzoeken om de wederpartij te verplichten tot het geven van inzage, een afschrift of een uittreksel van (digitale) documenten. De exhibitieplicht mag natuurlijk niet worden gebruikt om bedrijfsgeheimen en andere niet openbare informatie (van bv. een concurrent) in te zien. Als de rechter vermoedt dat de eisende partij “aan het hengelen is” (stukken enkel wil inzien in de hoop belastende informatie aan te treffen) wordt dit ook wel een fishing expedition genoemd. En dit wordt in praktijk, zoals blijkt uit deze uitspraak, direct afgestraft.

Blijf op de hoogte: de nieuwsbrief van AMS Advocaten

Elke maand de best gelezen blogs in een overzichtelijke e-mail ontvangen? Schrijf je in voor onze nieuwsbrief! Gratis en vrijblijvend uiteraard!
  • * = verplicht veld
  • Sander Schouten - Advocatenkantoor AMS Advocaten
    Sander Schouten

    Sander is sinds 2001 advocaat. Hij heeft bij twee middelgrote advocatenkantoren in Amsterdam ervaring opgedaan. Sander legt zich voornamelijk toe op de rechtsgebieden ondernemingsrecht, insolventierecht en arbeidsrecht. Volg Sander ook op Google, LinkedIn of Twitter.

    Sander is bereikbaar via e-mail en +31 (0)20-3080315.
    Volg ons op social media
    Ontvang onze nieuwsbrief
    Elke maand de best gelezen blogs in een overzichtelijke e-mail ontvangen?
    Schrijf je in voor onze nieuwsbrief!
  • * = verplicht veld
  • Categorieën
    Meer in Verbintenissenrecht
    Cessie en retrocessie van vorderingen: wat houdt dat in?

    Wanneer je werk verricht voor een klant maar die betaalt zijn rekening niet, dan heb je een vordering op de...

    Sluiten