De 403-verklaring: aansprakelijkstelling van moedermaatschappij voor dochter

Door Marco Guit in Ondernemingsrecht op 3 minuten leestijd

De 403-verklaring: aansprakelijkstelling van moedermaatschappij voor dochter

In grote concerns komt het regelmatig voor dat een moederbedrijf zich aansprakelijk stelt voor de schulden van een dochterbedrijf. Dit kan contractueel zijn overeengekomen of het kan een verplichting uit de wet zijn, bijvoorbeeld als de dochteronderneming een vrijstelling wil van de publicatieplicht van jaarstukken. Deze aansprakelijkstelling kan ook weer worden ingetrokken. Advocaat ondernemingsrecht Marco Guit licht dit onderwerp toe aan de hand van een recente uitspraak.

 

Aansprakelijkheid moedervennootschap

In de procedure die hier als voorbeeld wordt gebruikt had ETS BV, een 100% dochter van Eneco, een groot contract Een akte (schriftelijke vastlegging) van een overeenkomst.
» Meer over contract
contract
gesloten met Pergen VOF. De overeenkomst Een meerzijdige rechtshandeling, waarbij een of meer partijen jegens een of meer andere partijen een verbintenis aangaan.
» Meer over overeenkomst
overeenkomst
is gesloten onder voorwaarden van aansprakelijkstelling van Eneco ex artikel 2:403 Burgerlijk Wetboek. Op grond van dit artikel hoeft een tot een groep behorende rechtspersoon Het BW kent geen algemene definitie van rechtspersoon.
» Meer over rechtspersoon
rechtspersoon
de jaarrekening niet op te stellen conform de in de wet genoemde voorschriften als o.a. de financiële gegevens van deze rechtspersoon door een andere rechtspersoon of vennootschap zijn geconsolideerd in een geconsolideerde jaarrekening en deze andere rechtspersoon of vennootschap schriftelijk heeft verklaard zich hoofdelijke aansprakelijkheid schuldenaren gezamenlijk aansprakelijk voor een en dezelfde schuld. Betaling van de een werkt bevrijdend voor de ander, jegens de schuldeiser.
» Meer over hoofdelijke aansprakelijkheid
hoofdelijk
aansprakelijk te stellen voor de uit rechtshandelingen van de rechtspersoon voortvloeiende schulden. Deze verklaring dient te worden gedeponeerd bij de Kamer van Koophandel.

Intrekking 403-verklaring: wel of geen tijdig verzet?

Eneco heeft een dergelijke verklaring gedeponeerd bij de Kamer van Koophandel. Jaren later kondigt Eneco middels een verklaring bij de KvK en een advertentie in dagblad Trouw dat zij voornemens is de aansprakelijkstelling in te trekken. Reden hiervoor is het feit dat de rechtspersoon ETS buiten het Eneco-concern zal worden geplaatst. Twee maanden na deze mededeling heeft Eneco de aansprakelijkstelling ingetrokken. Volgens de wet kan een vennootschap een 403-verklaring intrekken maar zal deze wel aansprakelijk blijven voor de schulden die voortvloeien uit rechtshandelingen welke zijn verricht voordat jegens de schuldeiser een beroep op de intrekking kan worden gedaan. Deze ‘overblijvende aansprakelijkheid De gehoudenheid van een persoon of bedrijf om schade ontstaan uit een onrechtmatige daad of wanprestatie te vergoeden.
» Meer over aansprakelijkheid
aansprakelijkheid
’ kan slechts worden beëindigd als aan verschillende voorwaarden is voldaan waaronder de voorwaarde dat er geen of niet tijdig verzet De gedaagde die door de rechter bij verstek is veroordeeld, kan daar in verzet tegen komen.
» Meer over verzet
verzet
is ingesteld door de schuldeiser.

Waarborg voor overblijvende aansprakelijkheid

Pergen stelt verzet in maar dit valt net buiten de termijn. Eneco voert als verweer dat het verzet dus niet tijdig is gedaan en dat de intrekking geldig is. De vraag is of het beroep van Eneco op de termijnoverschrijding misbruik van recht oplevert. De rechter stelt voorop dat de strekking van de wettelijke regeling omtrent de intrekking is dat schuldeisers in het geval van intrekking van een 403-verklaring de mogelijkheid hebben om een waarborg te verkrijgen voor de voldoening van zijn vorderingen waarvoor nog aansprakelijkheid loopt. De verzettermijn is echter een fatale termijn vanuit het oogpunt van rechtszekerheid.

Beroep op termijnoverschrijding misbruik van recht?

In dit geval is Pergen de enige crediteur van ETS. Eneco heeft er niettemin voor gekozen om een korte advertentie te plaatsen in een klein landelijk dagblad. Voorts heeft ETS pas na afloop van de verzettermijn Pergen op de hoogte gesteld van het feit dat ETS buiten de Eneco-groep zou komen te vallen. Enkel naar aanleiding van dit bericht is Pergen erachter gekomen dat Eneco de aansprakelijkstelling had ingetrokken. Volgens de rechter lijkt het er dus op dat Eneco welbewust er op aan heeft gestuurd dat de verzettermijn zou verstrijken voordat Pergen over de voorgenomen beëindiging zou worden geïnformeerd. Om dan op de termijnoverschrijding een beroep te doen acht de rechter misbruik van bevoegdheid Misbruik van een op zichzelf bestaande bevoegdheid. Of hier sprake van is hangt af van de concrete omstandigheden.
» Meer over misbruik van bevoegdheid
misbruik van recht
. Verzet is tijdig gedaan. Dit heeft tot gevolg dat Eneco een andere waarborg dient te geven voor de voldoening van haar vorderingen waarvoor nog aansprakelijkheid loopt.

Blijf op de hoogte

Elke maand de best gelezen blogs in een overzichtelijke e-mail ontvangen? Schrijf je in voor onze nieuwsbrief!
  • * = verplicht veld
  • Marco Guit - Advocatenkantoor AMS Advocaten
    Marco Guit

    Marco adviseert en procedeert vooral op het gebied van vastgoedrecht, waaronder bouwrecht, ondernemingsrecht, verbintenissenrecht en insolventierecht. Volg Marco ook op Google, LinkedIn of Twitter.

    Marco is bereikbaar via e-mail en +31 (0)20-3080315.
    Volg ons op social media
    Ontvang onze nieuwsbrief
    Elke maand de best gelezen blogs in een overzichtelijke e-mail ontvangen?
    Schrijf je in voor onze nieuwsbrief!
  • * = verplicht veld
  • Categorieën
    Meer in Ondernemingsrecht
    Belemmeringsverbod bij detachering
    Risico’s afdekken bij verkoop via een Escrow: zo werkt het

    Twee partijen bij een koopovereenkomst plaatsen een deel van de koopprijs in een Escrow. Vervolgens ontstaat er een discussie aan...

    Sluiten