Verpanding ‘voldoende bepaald’

Bij het verpanden van een goed vereist de wet dat het goed ‘voldoende wordt bepaald’. De Hoge Raad verduidelijkte vorig jaar wat hiermee wordt bedoeld. Advocaat Mathijs van Riet bespreekt het criteria.

(Stil) pandrecht op goederen

Bij het sluiten van een overeenkomst Een meerzijdige rechtshandeling, waarbij een of meer partijen jegens een of meer andere partijen een verbintenis aangaan.
» Meer over overeenkomst
overeenkomst
kan het zijn dat één van de partijen ter afdekking van haar risico zekerheidsrecht Zakelijke rechten die strekken tot ter zekerheid van een vordering, zoals pand en hypotheek.
» Meer over zekerheidsrecht
zekerheid
wil. Dit kan bijvoorbeeld door het vestigen van een stil pandrecht Een pandrecht is een beperkt recht strekkende om op de daaraan onderworpen goederen een vordering tot voldoening van een geldsom bij voorrang boven andere schuldeisers te verhalen.
» Meer over pandrecht
pandrecht
op de goed Goederen zijn alle zaken en alle vermogensrechten.
» Meer over goed
goederen
van de wederpartij De tegenpartij in een procedure of de partij met wie een contract is gesloten.
» Meer over wederpartij
wederpartij
. De goederen blijven dan fysiek bij de schuldenaar, maar als de schuldenaar zijn verplichtingen niet nakomt, dan kan de schuldeiser de verpande goederen verkopen en zijn vordering uit de verkoopopbrengst verhalen.

Het voordeel van het vestigen van een pandrecht is dat de schuldeiser tijdens een faillissement normaal gesproken zijn zekerheid niet verliest. Het leggen van conservatoir of executoriaal beslag Executiemiddel waarbij de goederen van de schuldenaar te gelde te maken zodat de schuldeiser zijn vordering uit de verkregen opbrengst kan voldoen.
» Meer over executoriaal beslag
executoriaal beslag
biedt deze bescherming niet.

Vestigen stil pandrecht

Voor het vestigen van een stil pandrecht gelden drie vereisten:

  1. Er moet sprake zijn van een geldige titel, dit is als het ware de ‘reden’ van de verpanding Verpanding is het vestigen van een pandrecht op een goed.
    » Meer over verpanding
    verpanding
    .
  2. De verpanding moet in een onderhandse akte Een ondertekend geschrift, bestemd om tot bewijs te dienen.
    » Meer over akte
    akte
    worden geregistreerd bij de Belastingdienst.
  3. De pandgever moet bevoegd zijn om het goed te verpanden. Voor het vestigen van een pandrecht is dus altijd medewerking van de schuldenaar vereist.

Voldoende bepaald

Voor het vestigen van een stil pandrecht moet een pandakte worden opgemaakt. Dit is een document waarin is opgenomen welke goederen tot zekerheid worden verpand.

De wet vereist dat de verpande goederen in de pandakte voldoende moeten zijn bepaald. Dit houdt in dat achteraf aan de hand van objectieve gegevens kan worden vastgesteld welke goederen tot zekerheid zijn gesteld en welke niet.

Pandrecht op ‘alle bedrijfsactiva’

De bank gaf aan een bedrijf dat in computerlicenties handelde een doorlopend krediet. Tot zekerheid van het krediet vestigde het bedrijf een pandrecht op “alle huidige en toekomstige bedrijfsactiva”. Het bedrijf ging failliet en de bank stelde dat zij een pandrecht had op de auteursrechten van de software. De curator Een door de rechtbank aangewezen persoon die is belast met het beheer en de beschikking over het vermogen van een gefailleerde.
» Meer over curator
curator
was het hier niet mee eens.

De rechtbank oordeelde in eerste instantie dat de omschrijving “alle huidige en toekomstige bedrijfsactiva” te algemeen was. Om die reden was de omschrijving volgens de rechtbank onvoldoende bepaald en zou geen geldig pandrecht op de auteursrechten tot stand zijn gekomen.

De Hoge Raad

De Hoge Raad stelde voorop dat het wettelijke systeem een algemene omschrijving in een pandakte toelaat, als maar achteraf aan de hand van objectieve gegevens kan worden vastgesteld wat is verpand en wat niet. Volgens de Hoge Raad had de rechtbank nader moeten beoordelen of er objectieve gegevens voorhanden waren waaruit zou blijken dat het pandrecht van de bank ook de auteursrechten omvatte. De Hoge Raad vernietigde daarom de uitspraak van de rechtbank.

Advocaat contracteren en zekerheidsrechten

Bij het aangaan van een (handels) contract Een akte (schriftelijke vastlegging) van een overeenkomst.
» Meer over contract
contract
is het van belang met alle scenario’s rekening te houden. Afhankelijk van het type contract, zijn er meerdere mogelijkheden om uw risico’s te verkleinen.

Heeft u vragen over contracteren of het stellen van zekerheid? De advocaten van AMS hebben jaren ervaring en staan u graag te woord!

More in Verbintenissenrecht
Nakoming overeenkomst in kort geding

Ondanks het feit dat de leverancier de distributieovereenkomst had beëindigd, bepaalde de Rechtbank Amsterdam recent in een kort geding dat...

Close