De relatieve werking van de actio pauliana. AMS legt uit:

Door Hein Hoogendoorn in Insolventierecht op 3 minuten leestijd

De relatieve werking van de actio pauliana. AMS legt uit:

De relatieve werking van de pauliana kan met zich meebrengen dat niet altijd op informatie uit het kadaster kan worden vertrouwd. Advocaat insolventierecht en curator Een door de rechtbank aangewezen persoon die is belast met het beheer en de beschikking over het vermogen van een gefailleerde.
» Meer over curator
curator
Hein Hoogendoorn legt aan de hand van een recente
 uitspraak uit hoe dit mogelijk is.

 

 

 

Wat houdt de actio pauliana in?

In sommige gevallen kan een schuldeiser die door een rechtshandeling Een rechtshandeling is een feitelijke handeling met rechtsgevolg.
» Meer over rechtshandeling
rechtshandeling
tussen zijn schuldenaar en een derde in zijn verhaalsmogelijkheden wordt benadeeld, de betreffende rechtshandeling vernietigen. Dit wordt “ actio pauliana De mogelijkheid van een schuldeiser of een curator om een benadelende rechtshandeling te vernietigen.
» Meer over actio pauliana
actio pauliana
” genoemd. Deze vernietigingsactie speelt vooral bij (aanstaande) faillissementen, maar kan in principe te allen tijde worden gedaan. De pauliana heeft een relatieve werking.

Relatieve werking van de pauliana

De relatieve werking van de pauliana wil zeggen dat op de vernietiging slechts een beroep kan worden gedaan door de schuldeiser die de pauliana met succes heeft ingeroepen, en dat de vernietiging geen verder effect heeft dan nodig is om de door deze schuldeiser ondervonden benadeling op te heffen. Hoe die relatieve werking kan uitpakken wordt goed weergegeven in een zaak die onlangs speelde bij het Gerechtshof Amsterdam.

Vernietiging koop en levering onroerende zaak

Y was verwikkeld in een procedure met een opdrachtgever die schadevergoeding van hem wilde in verband met wanprestatie Niet nakomen van verplichtingen uit overeenkomst maakt schadeplichtig.
» Meer over wanprestatie
wanprestatie
. Hangende die procedure verkoopt Y zijn onroerende zaak Onroerend zaken zijn o.m. de grond en gebouwen en werken die duurzaam met de grond zijn verenigd.
» Meer over onroerende zaak
onroerende zaak
aan X. De opdrachtgever van Y riep vervolgens met succes de pauliana van artikel 3:45 BW in, waardoor de koop en levering van de onroerende zaak aan X vernietigd werd. Na die vernietiging vestigde Y ten gunste van X op diezelfde onroerende zaak een recht van eerste hypotheek. De opdrachtgever vorderde in een andere procedure rondom die hypotheekvestiging vervolgens ook weer vernietiging.

Gevolgen vernietiging pauliana: werkt alleen relatief

Vanwege de relatieve werking van de pauliana kon de opdrachtgever dus nog verhaal nemen op de ten aanzien van hem niet aan X verkochte en geleverde onroerende zaak. Dat kwam in het voorkomend geval neer op de waarde van het pand min de aan de oorspronkelijk hypotheekhouder en eerdere beslagleggers toekomende bedragen. In de relatie tussen opdrachtgever en Y gold, vanwege de relatieve werking van de pauliana, namelijk dat de onroerende zaak nog aan Y toebehoorde.

Kadastrale aanduiding over eigendom bleek onjuist

In de relatie tussen Y en X bleef de onroerende zaak (gelet op de relatieve werking waardoor de vernietiging alleen ten aanzien van de schuldenaar die de pauliana inroept werkt) echter wel gewoon verkocht en geleverd. Y kon, immers na levering aan X beschikkingsonbevoegd, geen hypotheek op dit aan hem niet toebehorende pand vestigen. Het feit dat het kadaster na de vernietiging van de koop en levering van de onroerende zaak, Y weer als eigenaar had ingeschreven, maakte dit ook niet anders. Vervolgens oordeelde het hof in deze procedure dat indien Y geen hypotheek op het pand had kunnen vestigen, de opdrachtgever van Y van die hypotheekvestiging dus ook niet de vernietiging kon vorderen. Y stond in het kadaster weliswaar aangegeven als (beschikkingsbevoegde) eigenaar, maar die inschrijving bracht volgens het hof geen rechtsgevolgen met zich mee. Er was zo bezien door Y dus helemaal geen hypotheek gevestigd, omdat Y de onroerende zaak daarvoor al aan X had verkocht.

Blijf op de hoogte: de nieuwsbrief van AMS Advocaten

Elke maand de best gelezen blogs in een overzichtelijke e-mail ontvangen? Schrijf je in voor onze nieuwsbrief! Gratis en vrijblijvend uiteraard!
  • * = verplicht veld
  • Hein Hoogendoorn - Advocatenkantoor AMS Advocaten
    Hein Hoogendoorn

    Hein studeerde Nederlands recht en Fiscaal recht en is sinds 2008 advocaat. Sinds november 2013 is hij verbonden aan AMS Advocaten. Voorheen was hij werkzaam bij een middelgroot advocatenkantoor in Den Haag. Hein legt zich voornamelijk toe op het procederen en adviseren op de rechtsgebieden ondernemingsrecht, insolventierecht, verbintenissenrecht en incasso.

    Hein is bereikbaar via e-mail en +31 (0)20-3080315.
    Volg ons op social media
    Ontvang onze nieuwsbrief
    Elke maand de best gelezen blogs in een overzichtelijke e-mail ontvangen?
    Schrijf je in voor onze nieuwsbrief!
  • * = verplicht veld
  • Categorieën
    Meer in Insolventierecht
    Advocaat Insolventierecht - AMS Advocaten in Amsterdam en Naarden
    Wanneer verzoeken om benoeming vereffenaar van nalatenschap?

    AMS heeft vaker geblogd over de vereffening van een nalatenschap. De vereffeningsprocedure is een veelzijdige procedure, die in principe moet...

    Sluiten