Turboliquidatie – of toch faillissement?

Met een verwachte toename aan bedrijfsbeëindigingen is het spanningsveld tussen faillissement en turboliquidatie weer des te relevanter. Hoe die twee mogelijkheden zich tot elkaar verhouden is onderwerp van twee recente uitspraken met ieder een eigen uitkomst.

Faillissement na turboliquidatie toch mogelijk

Bij de rechtbank Den Haag bleek op de faillissementszitting dat een rechtspersoon Het BW kent geen algemene definitie van rechtspersoon.
» Meer over rechtspersoon
rechtspersoon
, waarvan een schuldeiser het faillissement had aangevraagd, intussen was ontbonden door middel van turboliquidatie op voet van artikel 2:19 lid 4 BW. De rechtspersoon bestond dus niet meer. Toch is een faillissement dan mogelijk. De rechtbank citeert het beoordelingskader:

Komt de rechter tot het oordeel dat summierlijk blijkt van feiten en omstandigheden die voldoende aannemelijk maken dat er nog baten zijn, dan kan deze – als aan de overige vereisten voor faillietverklaring is voldaan – het faillissement uitspreken en moet de rechtspersoon geacht worden voor de afwikkeling van het faillissement te zijn blijven bestaan (Hoge Raad 27 januari 1995, ECLI:NL:HR: 1995: ZC1631)

De schuldeiser die het faillissement aanvraagt van een rechtspersoon die al door turboliquidatie is ontbonden, zal dus moeten stellen en aannemelijk maken dat er nog baten aanwezig zijn. In het onderhavige geval ging dat mis. Waarschijnlijk omdat de schuldeiser pas ter zitting achter de turboliquidatie kwam, maar natuurlijk ook omdat een schuldeiser kampt met een enorme informatie achterstand. Het faillissementsverzoek werd afgewezen.

Potentiële bestuurdersaansprakelijkheid

In de tweede zaak boog het hof Arnhem-Leeuwarden zich in hoger beroep Ons burgerlijk procesrecht kent het beginsel dat er onderzocht wordt in twee instanties: een ieder heeft het recht op een nieuwe behandeling van de zaak door een hogere rechter.
» Meer over hoger beroep
hoger beroep
over een verzoek tot faillietverklaring van een door turboliquidatie ontbonden rechtspersoon. De rechtbank had het verzoek afgewezen omdat ter zitting niet was gebleken dat het reeds ontbonden aannemingsbedrijf verkeerde in de toestand dat zij had opgehouden te betalen (artikel 1 Fw). In hoger beroep was de schuldeiser beter voorbereid. Het hof oordeelde niet alleen dat aan de voorwaarden voor faillissement was voldaan maar zag ook potentiële baten. In de aangedragen feiten en het behandelde ter zitting zag het hof een mogelijke vordering op grond van aansprakelijkheid De gehoudenheid van een persoon of bedrijf om schade ontstaan uit een onrechtmatige daad of wanprestatie te vergoeden.
» Meer over aansprakelijkheid
aansprakelijkheid
van de (indirect) bestuurders van het aannemingsbedrijf in privé.

Het hof zag potentiële bestuurdersaansprakelijkheid Een breed, algemeen begrip voor de aansprakelijkheid van de bestuurder van een rechtspersoon jegens ofwel die rechtspersoon of een of meer schuldeisers of andere belanghebbenden bij die rechtspersoon. De wet kent een aantal specifieke bepalingen over bestuurdersaansprakelijkheid.
» Meer over bestuurdersaansprakelijkheid
bestuurdersaansprakelijkheid
in het te lang voortzetten van de onderneming ondanks zwaar weer, nevenactiviteiten en het gebrek aan transparantie over een aan schuldeisers aangeboden regeling. Het faillissement werd dan ook uitgesproken en een curator Een door de rechtbank aangewezen persoon die is belast met het beheer en de beschikking over het vermogen van een gefailleerde.
» Meer over curator
curator
aangesteld om nader onderzoek te doen.

De achilleshiel van de turboliquidatie

Deze uitspraken illustreren de achilleshiel van de turboliquidatie: het risico van misbruik en de informatieachterstand van de gedupeerde schuldeiser. Aangejaagd door de COVID pandemie sleutelt de wetgever nu aan een aanpassing van de regeling voor turboliquidatie. Het wetsvoorstel Tijdelijke wet transparantie turboliquidatie moet ondernemers voorzien van een geschikt instrument om hun bedrijf gecontroleerd te kunnen beëindigen en tegelijk de positie van schuldeisers verbeteren en misbruik tegen gaan. De huidige regeling wordt daarvoor uitgebreid met een verantwoordingsplicht voor de bestuurder en inzagerecht voor de crediteuren alsmede de sanctie van een civielrechtelijk bestuursverbod voor de malafide ondernemer.

Meer weten over wetsvoorstel turboliquidatie? Zie ‘Tijdelijke wet transparantie turboliquidatie’.

More in Insolventierecht
Door curator ingediende faillissementsverzoek van bestuurder misbruik van recht

Het aankondigen van een faillissementsverzoek lijkt in veel gevallen succesvol te zijn om een vordering te incasseren. Met het daadwerkelijk...

Close