Precontractuele fase

Precontractuele fase

De precontractuele fase is de fase voordat een contract is afgesloten en begint wanneer partijen met elkaar in onderhandeling gaan. Door het sluiten van een overeenkomst of door het definitief beëindigen van de onderhandelingen eindigt de precontractuele fase. Men gaat er vanuit dat partijen elkaar in de precontractuele fase niets verplicht zijn. Er is immers nog geen contract. Maar deze aanname is niet geheel juist. Uit de precontractuele fase kunnen al verplichtingen volgen. Deze verplichtingen zijn niet in de wet gelegd, maar volgen uit de rechtspraak.

Contractsvrijheid staat voorop

Het beginsel van contractsvrijheid brengt met zich mee dat het partijen vrijstaat om de onderhandelingen af te breken zolang er nog geen contract is gesloten. In de rechtspraak is hier echter een uitzondering op gemaakt. Als de onderhandelingen in een dusdanig vergevorderd stadium zijn dat de wederpartij erop had mogen vertrouwen dat een contract zou worden gesloten, kan een wederpartij soms niet zonder financiële gevolgen de stekker er uit trekken.

Arrest CBB/JPO: streng en terughoudend bij schadeplichtigheid

Tot 2005 gold de maatstaf die de Hoge Raad had neergelegd in het arrest Plas/Valburg (HR 18 juni 1982). In een meer recent arrest CBB/JPO (HR 12 augustus 2005) heeft de Hoge Raad de contractsvrijheid van partijen benadrukt. Een rechter moet de maatstaf bij het aannemen van een schadevergoedingsplicht terughoudend en streng hanteren. Onderhandelende partijen zijn verplicht hun gedrag mede door elkaars gerechtvaardigde belangen te laten bepalen. Zij zijn vrij de onderhandelingen af te breken tenzij dit op grond van het gerechtvaardigd vertrouwen van de wederpartij, in het tot stand komen van de overeenkomst of in verband met omstandigheden van het geval, onaanvaardbaar zou zijn.

(Onvoorziene) omstandigheden

Een rechter zal rekening moeten houden met de mate waarin en de wijze waarop de partij die de onderhandeling afbreekt tot het ontstaan van dat vertrouwen heeft bijgedragen en met de gerechtvaardigde belangen van deze partij. Relevant is ook of er zich onvoorziene omstandigheden hebben voorgedaan tijdens de onderhandelingen.

Schadevergoeding bij afbreken onderhandelingen

Als de onderhandelingen volgens voornoemde maatstaf niet meer hadden mogen worden afgebroken, kan de wederpartij schadevergoeding vragen. Dit kan vergoeding zijn van de investeringen die hij reeds vooruitlopend op de totstandkoming van de overeenkomst heeft gemaakt (vergoeding van het negatief contractsbelang). Ook kan de schade worden berekend door het positief contractsbelang vast te stellen: wat zou de wederpartij aan omzet/inkomsten hebben gekregen als de overeenkomst wel zou zijn gesloten?

Volg ons op social media De rechtsgebieden
Ontvang onze nieuwsbrief
Elke maand de best gelezen blogs in een overzichtelijke e-mail ontvangen?
Schrijf je in voor onze nieuwsbrief!
  • * = verplicht veld