Hof Amsterdam: renteclaim tegen ING stuit af op gezag van gewijsde, ook al vindt de klager de eerdere uitspraak onjuist
Willem Jansma In het kort
- Wie een procedure heeft verloren, kan dezelfde rechtsbetrekking op dezelfde grondslag niet nog eens voorleggen (artikel 236 lid 1 Rv).
- Dat geldt ook als de vordering eerder is afgewezen wegens verjaring. Ook zo'n beslissing heeft gezag van gewijsde.
- Dat je de eerdere uitspraak onjuist vindt, maakt niet uit.
Je verliest een procedure en bent het er niet mee eens. Kun je het dan nog eens proberen met nieuwe argumenten? Het hof Amsterdam beantwoordt die vraag in een recente uitspraak tussen een consument en ING. In deze blog bespreekt advocaat Willem Jansma die uitspraak.
Wat speelde er?
In 2002 sloten een consument en haar echtgenoot een kredietovereenkomst met ING, met een tweede hypotheekrecht op hun woning als zekerheid. Na beslag door een andere schuldeiser kwamen zij in 2005 in de schuldsanering terecht, die in 2007 eindigde.
Daarna volgden meerdere procedures tegen ING. Een eerste procedure over vernietiging of ontbinding van de kredietovereenkomst werd in alle instanties verloren. In een tweede procedure vorderde de consument schadevergoeding. Het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden bekrachtigde in 2015 de afwijzing, mede omdat een deel van de vorderingen was verjaard.
In de nieuwe procedure vroeg de consument opnieuw om terugbetaling van rente (ten bedrage van tienduizenden euro’s) die ING tijdens en na de schuldsanering had geïnden om vergoeding van advocaatkosten en nodeloze werkzaamheden. De rechtbank Amsterdam wees alles af en het hof bekrachtigde uiteindelijk dat vonnis.
Wat is gezag van gewijsde?
Op grond van artikel 236 lid 1 Rv hebben beslissingen over de rechtsbetrekking in geschil, vervat in een vonnis dat in kracht van gewijsde is gegaan, bindende kracht in een ander geding tussen dezelfde partijen. De gedachte hierachter is dat wat een rechter al eerder onherroepelijk heeft beslist, niet opnieuw ter discussie moet kunnen worden gesteld.
Of er in het eerdere geding over hetzelfde geschilpunt is beslist, hangt volgens de Hoge Raad af van de grondslag van de vordering of het verweer, het processuele debat en de gegeven beslissingen (zie dit arrest). Feiten die je eerder niet hebt aangevoerd, kun je niet alsnog gebruiken voor dezelfde grondslag. Een andere grondslag waarover de rechter zich niet heeft uitgelaten, kun je wel voorleggen. Dat kan ook als je die grondslag al in de eerste procedure had kunnen aanvoeren.
Het oordeel van het hof
De vordering over de rente na afloop van de schuldsanering betrof volgens het hof dezelfde rechtsbetrekking en dezelfde grondslag als in de eerdere procedure: de uitvoering van de kredietovereenkomst en de inning van rente. Het hof Arnhem-Leeuwarden had die vordering toen afgewezen, omdat de consument niet had uitgelegd waarom ING na de schuldsanering geen rente mocht innen.
De vordering over de rente tijdens de schuldsanering was eerder afgewezen wegens verjaring. De consument stelde dat dit geen inhoudelijke beoordeling was, maar het hof ziet dat anders. Wie een vordering afwijst omdat zij is verjaard, oordeelt wel degelijk over de rechtsbetrekking en de grondslag. Ook die beslissing heeft dus gezag van gewijsde.
Dat de consument de eerdere beslissingen onjuist vond, deed er niet toe, want het gezag van gewijsde verdwijnt daar niet door. Haar beroep op een telefonische toezegging van een ING-medewerker (artikel 3:35 BW) faalde ook. Zij erkende zelf dat verrekening niet was toegezegd en had niet gespecificeerd welke mededeling het vertrouwen wekte. De overige vorderingen strandden omdat zij geen concrete grondslag noemde.
De moraal van het verhaal
Werk in de eerste procedure alle grondslagen volledig uit, want een tweede kans voor dezelfde grondslag is er niet. Verlies je op een punt zoals verjaring, dan staat ook dat vast. Is er een werkelijk andere grondslag, dan blijft een nieuwe procedure mogelijk, maar dan moet je precies kunnen aanwijzen welke. De rechter past het gezag van gewijsde bovendien niet zelf toe (artikel 236 lid 3 Rv). Wie zich erop wil beroepen, moet dat dus zelf doen. Over verjaring schreven wij eerder in een blog over een voorlopig getuigenverhoor dat de verjaring niet stuit.
AMS
Wordt u geconfronteerd met een vordering die al eerder is beoordeeld, of overweegt u een tweede procedure? Neem dan contact op met AMS Advocaten. De advocaten van AMS hebben ruime ervaring in het adviseren en procederen over dergelijke kwesties.
Willem Jansma
Advocaat bij AMS Advocaten
Willem Jansma is advocaat bij AMS Advocaten, gespecialiseerd in insolventierecht en ondernemingsrecht. Voordat hij advocaat werd, werkte hij tien jaar in de financiële sector, laatstelijk als Legal Counsel bij een grote creditmanagementorganisatie die optreedt voor banken en financiële instellingen. Willem rondde zijn master Commerciële Rechtspraktijk cum laude af aan de Universiteit van Amsterdam.
Bekijk het profiel van Willem