Naar hoofdinhoud

Aangifte doen van smaad en laster

Voldoende steun in de feiten

Dagelijks worden er mensen of bedrijven beschuldigd van oplichting, fraude en andere strafbare feiten. Op internet, in de krant of op televisie en radio, het is aan de orde van de dag. Kritiek uiten mag, ook als die kritiek messcherp is. Maar beschuldigingen moeten wel voldoende steun vinden in de feiten, zeker als die beschuldigingen ernstig zijn. Dat volgt uit vaste rechtspraak van de Hoge Raad (HR 24 juni 1983, ECLI:NL:HR:1983:AD2221, NJ 1984/801).

Aangifte doen bij smaad en laster

Als de beschuldigingen onterecht zijn, is het goed mogelijk dat degene die de beschuldiging heeft geuit zich schuldig heeft gemaakt aan smaad, smaadschrift en/of laster. Deze misdrijven zijn strafbaar gesteld in de artikelen 261 en 262 van het Wetboek van Strafrecht (Sr). Daarop staan geldboetes en gevangenisstraffen.

Hoewel het mogelijk is om hiervan aangifte te doen en dat in de praktijk ook regelmatig gebeurt, leidt een dergelijke aangifte lang niet altijd tot het gewenste resultaat. In onze praktijk zien we vaak dat een cliënt die aangifte heeft gedaan van smaad, smaadschrift of laster van de politie te horen heeft gekregen dat het “een civiele zaak betreft” en dat de aangifte daarom niet in behandeling wordt genomen.

Klacht binnen drie maanden

Smaad, smaadschrift en laster zijn klachtdelicten. Het Openbaar Ministerie kan de dader alleen vervolgen als het slachtoffer daarom uitdrukkelijk heeft verzocht (artikel 269 Sr). Een aangifte zonder verzoek tot vervolging volstaat dus niet. Deze klacht moet worden ingediend binnen drie maanden na de dag waarop het slachtoffer van de uitlating kennis heeft genomen (artikel 66 Sr). Wie die termijn laat verlopen, verliest de mogelijkheid van strafvervolging. Het klachtvereiste geldt niet voor belediging van een ambtenaar tijdens of vanwege zijn ambtsuitoefening en evenmin voor belediging van leden van algemeen vertegenwoordigende lichamen, zoals de gemeenteraad.

Kort geding biedt uitkomst

Voor slachtoffers van smaad, smaadschrift of laster geldt vaak dat ieder uur telt. Wie snel en effectief wil optreden tegen smaad, smaadschrift of laster, is via de civielrechtelijke route vaak beter uit. Zo kan via een kort geding snel worden afgedwongen dat de betreffende beschuldiging wordt verwijderd en wordt gerectificeerd. De civiele rechter kan daarnaast schadevergoeding toekennen en de dader op straffe van een dwangsom verbieden de beschuldiging te herhalen. Strafrechtelijke vervolging en een civiele procedure sluiten elkaar niet uit. Beide routes kunnen naast elkaar worden gevolgd.

Advocaat smaad en laster

De mediarecht advocaat van AMS Advocaten heeft veel ervaring met zaken over onrechtmatige publicatie, rectificatie en schadevergoeding. Wij beoordelen snel of een klacht bij de politie, een sommatiebrief of een kort geding in uw situatie de beste route is.