Een werknemer mishandelt een klant in een winkel omdat die wat wilde ruilen. De klant stelt de winkel aansprakelijk voor de door hem geleden schade. Het komt tot een rechtszaak. Vindt de rechter dat hier sprake is van werkgeversaansprakelijkheid of moet de mishandelde klant zijn pijlen richten op de betreffende werknemer? Advocaat aansprakelijkheidsrecht Sander Schouten licht de uitspraak toe.
Klant stelt winkel aansprakelijk voor schade
Een klant wilde een aantal shirts ruilen maar een personeelslid van de desbetreffende winkel was daar duidelijk niet van gediend. Nadat de klant eerst te verstaan was gegeven dat “hij moest wegwezen met z’n lelijke buitenlandse kop” richtte het personeelslid zich daarna ook fysiek tot de klant. Hij gaf de klant een stomp in zijn rug, tegen zijn wervelkolom, pakte hem bij zijn nek en duwde hem naar buiten. Volgens de klant zei hij toen: “zorg dat je wegkomt, anders maak ik je af” en duwde hij hem door de schuifdeuren naar buiten en gaf hem met zijn hand in zijn nek een zet. De klant hoorde toen een knak in zijn nek. De klant liet het er niet bij zitten en stelde de winkel aansprakelijk voor door hem geleden materiële en immateriële schade.
Ondergeschikte begaat onrechtmatige daad
De rechtbank stelt voorop dat de onrechtmatige daad is begaan door een persoon die ten behoeve van de winkel werkzaam was. Ook zijn de gedragingen van de winkelbediende in de directe uitoefening van die werkzaamheden begaan, de winkelketen had daar dus zeggenschap over, aldus de rechtbank.
Werkgeversaansprakelijkheid: risicoaansprakelijkheid
Hoewel de (directie van de) winkel zelf niet verwijtbaar heeft gehandeld, wordt zij door de rechtbank toch aansprakelijk gehouden voor een onrechtmatige daad van één van haar ondergeschikten. Deze uitspraak laat dus zien dat er niet altijd sprake hoeft te zijn van daadwerkelijke verwijtbaarheid voor aansprakelijkheid. Bij een risicoaansprakelijkheid (zoals bijvoorbeeld werkgeversaansprakelijkheid) telt slechts iemands hoedanigheid voor vaststelling van aansprakelijkheid.
Aansprakelijk voor schade veroorzaakt door werknemer
De wet bepaalt in artikel 6:170 BW ter zake van werkgeversaansprakelijkheid dat voor schade, aan een derde toegebracht door een ondergeschikte, degene in wiens opdracht de ondergeschikte zijn taak heeft vervult aansprakelijk kan worden gehouden. Als voorwaarden voor aansprakelijkheid geldt dan wel dat de kans op de gemaakte fout door de opdracht tot het verrichten van de taak is vergroot en dat degene in wiens dienst hij stond zeggenschap had over de gedragingen waarin de fout was gelegen. Dan kan sprake zijn werkgeversaansprakelijkheid. De hier aangehaalde uitspraak illustreert dus goed dat een werkgever die zelf niet verwijtbaar heeft gehandeld op grond van werkgeversaansprakelijkheid dus toch aansprakelijk kan zijn voor verwijtbaar handelen van zijn werknemer.