Er is de laatste jaren veel te doen geweest over de vraag wanneer krakers kunnen worden ontruimd. Nadat in 2010 de Wet Kraken en Leegstand in werking trad, bepaalde de Hoge Raad in oktober 2011 dat strafrechtelijke ontruiming pas mogelijk is nadat de krakers in de gelegenheid zijn gesteld een kort geding in te stellen. Maar civielrechtelijke ontruiming kan in principe altijd. Wel moet de eigenaar zijn spoedeisend belang kunnen aantonen. Advocaat vastgoedrecht Sander Schouten zet alle mogelijkheden op een rij.
Strafrechtelijke ontruiming
Na de invoering van de Wet Kraken en Leegstand per 1 oktober 2010 is kraken algeheel strafbaar geworden. Voorheen was kraken strafbaar indien de gekraakte onroerende zaak korter dan een jaar leeg stond. Krakers beroepen zich in ontruimingsprocedures meestal op een huisrecht dat is vastgelegd in artikel 12 van de grondwet en artikel 8 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens. De Hoge Raad oordeelde in haar uitspraak van 28 oktober 2011 dat strafrechtelijke ontruiming inderdaad een inbreuk maakt op het huisrecht van de krakers. Daarbij oordeelde de Hoge raad dat het voornamelijk van belang is dat de gevolgen van de ontruiming onomkeerbaar zijn omdat de krakers na ontruiming immers niet meer kunnen terugkeren in het pand. De Hoge Raad oordeelde daarom dat de rechter vooraf moet kunnen toetsen of het belang van het eigendomsrecht van de eigenaar van het pand bij ontruiming zwaarder weegt dan de inbreuk op het huisrecht van de krakers. Het beleid van het Openbaar Ministerie werd vervolgens zo ingericht dat er in beginsel pas wordt ontruimd nadat de krakers in de gelegenheid zijn gesteld de zaak aan de rechter voor te leggen. Als de rechter in kort geding heeft geoordeeld dat de krakers strafrechtelijk kunnen worden ontruimd, hoeft het OM niet een eventueel door de krakers in te stellen hoger beroep af te wachten.
Civielrechtelijke ontruiming
Het kan dus lonen bij de politie aangifte te doen van schending van het eigendomsrecht van de eigenaar. Het is echter maar de vraag of het OM vervolgens ook daadwerkelijk tot ontruiming over zal gaan. Bij strafrechtelijke ontruiming gaat het immers om het uitvoeren van een algemeen belang om een einde te maken aan een strafbare situatie, waarbij ook de belangen van de eigenaar zullen worden meegewogen. Bij een civielrechtelijke ontruiming heeft de belangenafweging van de rechter met name betrekking op het belang van de eigenaar om zijn eigendom terug te krijgen en de belangen van de krakers om in het pand te kunnen blijven. De eigenaar van het pand doet er in de meeste gevallen dan ook goed aan (ook) zelf actie te ondernemen door in een kort geding ontruiming te vorderen. In de regel gaat dit sneller dan strafrechtelijke ontruiming en de eigenaar houdt het heft in eigen handen.
Kort geding voor ontruiming
De eigenaar van een pand die in kort geding ontruiming vordert dient aan te tonen dat hij een spoedeisend belang bij ontruiming heeft. Onlangs oordeelde de Voorzieningenrechter te Groningen bij dat het feit dat inbreuk wordt gemaakt op een eigendomsrecht op een zaak voldoende is om aan te nemen dat er sprake is van een spoedeisend belang bij ontruiming. Blijkens het Burgerlijk Wetboek hoeft een eigenaar de onrechtmatige inbreuk op zijn recht immers niet te dulden. De rechter noemde als mogelijke uitzondering op dit beginsel de situatie dat de eigenaar het onrechtmatige gebruik jarenlang had gedoogd, of onredelijke lang had gewacht met het nemen van rechtsmaatregelen. Deze situatie deed zich niet voor omdat de eigenaar van het pand reeds enkele dagen na het kraken had gevraagd het pand te verlaten. De rechter oordeelde dan ook dat de krakers na een termijn van uiterlijk drie weken het pand moesten hebben verlaten.
Advocaat krakers ontruimen
AMS advocaten is een advocatenkantoor in Amsterdam dat gespecialiseerd is in onder meer het vastgoedrecht. Onze advocaten staan diverse vastgoedeigenaren bij in civielrechtelijke procedures en bij het opstellen van contracten. Wij hebben bovendien ruime ervaring in het ontruimen van krakers. Indien u vragen heeft kunt u gerust contact met een van onze advocaten opnemen.
