Ontbinding rechtspersoon: wanneer houdt een BV op te bestaan?
De ontbinding van een rechtspersoon kan op verschillende manieren plaatsvinden. Opheffing van een faillissement als er geen baten meer zijn, kan een reden voor ontbinding zijn. Maar ook de algemene vergadering van een BV kan zelf besluiten de vennootschap te ontbinden. Bijvoorbeeld als de gedreven onderneming wordt gestaakt. De ontbinding heeft echter niet direct tot gevolg dat de rechtspersoon ook ophoudt te bestaan. Advocaat ondernemingsrecht Sander Schouten legt aan de hand van een recente uitspraak uit hoe het werkt.
Eiser dagvaardt BV, maar bestaat deze nog wel?
In deze uitspraak had een ex-werknemer een behoorlijke vordering op de werkgever, Installatie BV en het kwam tot een procedure. Tijdens de procedure vroeg de gedaagde BV schorsing omdat zij stelde dat de vennootschap enkele jaren daarvoor al was ontbonden. Partijen verwikkelden in een discussie over de vraag of Installatie BV op de datum van haar ontbinding direct was opgehouden te bestaan omdat zij geen baten meer had, zoals gedaagde aanvoerde. De werknemer stelde dat er op dat moment nog wel baten waren zodat de vennootschap niet direct was opgehouden te bestaan.
Wel of geen baten bij ontbonden BV?
Waarom is deze vraag zo relevant in deze zaak? De vennootschap is toch immers ontbonden, zou je denken. De crux zit hem hierin: een ontbonden vennootschap die is opgehouden te bestaan kan niet meer in rechte worden opgeroepen. Deze bestaat immers niet meer. Een ontbonden vennootschap die nog wel bekende baten heeft zal pas ophouden te bestaan zodra vereffening heeft plaatsgevonden. De rechtspersoon is dan “in liquidatie” en zal deze aanduiding ook moeten melden in stukken en aankondigingen.
Vereffening van ontbonden rechtspersoon
De (aangewezen) vereffenaar zal het batig saldo naar rato verdelen onder de schuldeisers. Is er vervolgens nog geld over dan stelt de vereffenaar een rekening en verantwoording op waarin de wijze van verdeling van dit overschot is toegelicht. Meestal wordt het overschot dan verdeeld onder de aandeelhouders. Deze rekening en verantwoording ligt o.a. ter inzage bij de Kamer van Koophandel. Van deze openbaarmaking wordt mededeling gedaan in een nieuwsblad. Binnen twee maanden kunnen andere schuldeisers of gerechtigden tegen de rekening en verantwoording in verzet komen.
Rechtsmiddelen schuldeisers ontbonden BV
Na het verzet van een schuldeiser kan het plan van verdeling worden gewijzigd omdat er alsnog een uitkering aan deze schuldeiser wordt gedaan. De vereffening eindigt pas als er geen aan de vereffenaar bekende baten meer zijn. Pas na het einde van de vereffening houdt de rechtspersoon pas op te bestaan. Overigens kan een rechter nadat een rechtspersoon is opgehouden te bestaan, op verzoek van een belanghebbende de vereffening heropenen. In dat geval herleeft de rechtspersoon doch uitsluitend ter afwikkeling van de heropende vereffening. Deze heropening kan plaatsvinden als er nog een schuldeiser of gerechtigde tot het saldo opkomt nadat de rechtspersoon is opgehouden te bestaan.
Ontbonden BV kan ook failliet verklaard worden
Overigens kan een ontbonden BV ook alsnog in staat van faillissement worden verklaard, als blijkt dat bij de ontbinding meer schulden dan baten waren en niet alle schulden zijn voldaan. De rechtbank zal wel toetsen of er nog een belang is bij faillissement, in de vorm van baten. Die baten kunnen ook gevonden worden in een aanspraak op de bestuurder uit hoofde van bestuurdersaansprakelijkheid.
Advocaat bij vereffening ontbonden rechtspersoon
In de hiervoor aangehaalde casus heeft er nimmer een vereffening plaatsgevonden omdat, volgens gedaagde, op het moment van ontbinding geen baten meer aanwezig waren. Als dit inderdaad zo zou zijn, dan zal de eiser niet-ontvankelijk moeten worden verklaard in zijn vordering tegen de niet (meer) bestaande BV (onverlet latende zijn mogelijkheden om heropening van de vereffening te verzoeken, doch dit is een andere procedure). Echter, als blijkt dat er wel baten waren (of zijn) dan zal er nog een vereffening moeten plaatsvinden en dan kan de BV in liquidatie nog wel in rechte worden betrokken. Het Hof heeft partijen daarom opgedragen nader bewijs voor hun stellingen aan te leveren: was er nou wel of geen sprake meer van baten op het moment van ontbinding?
