Het leggen van beslag is in Nederland nog steeds relatief makkelijk. De toetsing voorafgaand aan het leggen van het beslag is maar een summiere toetsing. Een beslag kan echter wel grote gevolgen hebben voor bijvoorbeeld de bedrijfsvoering van een onderneming. Wanneer een beslag onrechtmatig is gelegd, kan in sommige gevallen wel een schadevergoeding worden gevorderd. Advocaat incasso Thomas van Vugt legt uit.
Indienen verzoekschrift beslaglegging
Wanneer een schuldeiser een vordering heeft, kan deze via een advocaat (conservatoir) beslag leggen op goederen en de bankrekening van zijn crediteur om er voor te zorgen dat zijn verhaalsmogelijkheden worden veiliggesteld. Wanneer een beslag wordt gelegd moet de beslaglegger binnen een door de rechtbank te bepalen termijn (meestal vier tot zes weken) een procedure starten bij de rechtbank. Doet de schuldeiser dit niet, dan vervalt het beslag. Beslag leggen kan worden gedaan door het indienen door een advocaat van een verzoekschrift bij de rechtbank.
Toets op eventueel misbruik van recht
Een beslag kan onrechtmatig zijn, wanneer een beslag op onevenredig zware wijze de schuldenaar in zijn belangen treft. Daarbij wordt gekeken naar de concrete omstandigheden tijdens het leggen van het beslag, waaronder de hoogte van de te verhalen vordering, de waarde van de beslagen goederen en de eventueel onevenredig zware wijze waarop de schuldenaar door dat beslag op één van zijn goederen in zijn belangen wordt getroffen. Een beslag kan ook onrechtmatig zijn omdat dit beslag voor een te hoog bedrag, lichtvaardig of onnodig wordt gehandhaafd. Voor de beoordeling van de vraag of een beslag onrechtmatig is en dus of de beslaglegger aansprakelijk is, wordt gekeken naar de criteria die gelden voor misbruik van recht. Hierbij wordt een belangenafweging gemaakt tussen het belang van de beslaglegger bij het stellen van zekerheid voor zijn vordering en het belang van de schuldenaar om vrij over zijn goederen te beschikken.
Schadevergoeding: meestal beperkt bedrag
Wanneer er sprake is van misbruik van recht is de beslaglegger aansprakelijk voor de schade die de beslagene hierdoor heeft geleden. Voor vaststelling van de hoogte van de schade wordt in de rechtspraak meestal aangeknoopt bij het bedrag aan wettelijke rente (geen handelsrente) over het bedrag waarvoor de teveel aan zekerheid is verkregen. Het betreft dus de wettelijke rente vanaf het moment van beslaglegging tot aan het moment van het opheffen van het beslag. Wanneer een beslagene een hogere schadevergoeding vordert, moet sprake zijn van een bijzondere wettelijke bepaling uit hoofde van deze aanvullende schadevergoeding dient te worden betaald. Hoewel de hoogte van de schadevergoeding dus meestal beperkt is, is het wel zaak om hier rekening mee te houden bij het leggen van beslag en dit niet lichtvaardig in gang te zetten.
