Kan een curator persoonlijk aansprakelijk zijn voor de proceskosten in een verloren procedure? In theorie wel maar in de praktijk zelden, zo blijkt uit een recente uitspraak. Advocaat en curator Nienke Bobbert licht toe.
Zorgplicht curator
In deze zaak speelde de vraag of de curator in strijd met haar zorgplicht handelde toen ze een vordering instelde tegen de handelspartner van gefailleerde. Een vordering die door de rechtbank werd toegewezen, maar in hoger beroep door het hof werd afgewezen met veroordeling van de curator q.q. in de proceskosten van ongeveer € 34.000. Uit de (inmiddels) lege boedel kon dat niet worden betaald.
Curator privé aansprakelijk?
Van aansprakelijkheid van de curator in privé voor de proceskosten kan alleen sprake zijn in geval van misbruik van recht (onrechtmatig procederen). En dáárvan kan volgens vaste rechtspraak (het Duka/Achmea arrest van de Hoge Raad) pas sprake zijn als de curator als eiser zijn “vordering heeft gebaseerd op feiten en omstandigheden waarvan hij de onjuistheid kende dan wel behoorde te kennen of op stellingen waarvan hij op voorhand moest begrijpen dat deze geen kans van slagen hadden”. Deze maatstaf moet in verband met artikel 6 EVRM (recht op toegang tot de rechter) ook nog eens terughoudend worden toegepast.
Curator heeft een machtiging nodig van de rechter-commissaris
Het enkele feit dat een curator een in hoedanigheid gevoerde procedure verliest betekent dus niet dat hij of zij persoonlijk aansprakelijk is voor de proceskosten. Daarvoor moet immers worden aangetoond dat de curator zijn of haar vordering heeft gebaseerd op een standpunt dat (1) bij voorbaat geen enkele kans van slagen had en (2) de curator dit ook moest begrijpen op het moment dat hij of zij de vordering instelde. In deze zaak slaagde dit bewijs niet. Geen wonder, want voor het starten van een procedure heeft een curator machtiging nodig van de toezichthoudende rechter-commissaris. Van het instellen van een evident ongegronde vordering zal bij een curator dan ook niet snel sprake zijn. Ook niet wanneer voorzien kan worden dat bij verlies de proceskosten niet uit de lege boedel kunnen worden voldaan.
