Wanneer een rechter onvoldoende kennis heeft van een bepaald onderwerp, kan de rechtbank een deskundige aanstellen. Deze deskundige kan de rechtbank vervolgens voorlichten over het onderwerp waar hij/zij verstand van heeft. Het deskundigenbericht is vaak beslissend voor de uitkomst van de procedure. Maar hoe zit het met de aansprakelijkheid wanneer deze gerechtsdeskundige fouten maakt. Advocaat aansprakelijkheidsrecht Lennard Noordzij beantwoordt deze vraag naar aanleiding van een recente zaak.
Inschakelen gerechtsdeskundige
Het komt voor dat een rechter in een tussenvonnis oordeelt dat er een expert moet worden ingeschakeld. Deze krijgt de opdracht om de rechter voor te lichten over de punten waarover de rechter een toelichting vraagt. Deze deskundige dient de opdracht veelal binnen een bepaalde termijn uit te voeren. De kosten komen uiteindelijk vaak ten laste van de partij die het proces verliest.
Aansprakelijk voor fouten
Het kan voorkomen dat de deskundige fouten maakt waarvoor hij/zij aansprakelijk is tegenover de partijen die in de betreffende procedure verwikkeld zijn. Bij de formulering van de zorgvuldigheidsnorm werd in deze zaak aansluiting gezocht in een door de Hoge Raad in 2012 gewezen PricewaterhouseCoopers arrest. Hierin ging het om de aansprakelijkheid van een bindend adviseur.
Zorgvuldigheidsnorm bindend adviseur
De bindend adviseur dient bij de uitvoering van zijn werkzaamheden de zorg van een goed opdrachtnemer in acht te nemen en dient tegenover de opdrachtgever de zorg te betrachten die van een redelijk bekwaam en redelijk handelend beroepsgenoot/vakgenoot mag worden verwacht. De beoordeling hiervan hangt af van de omstandigheden van het geval, waarbij onder meer de aard en inhoud van de opdracht, de positie van de opdrachtnemer en de aard en ernst van de betrokken belangen een rol spelen.
Grondslag onrechtmatige daad
Anders dan de bindend adviseur, is een gerechtsdeskundige geen opdrachtnemer van de procespartijen. De deskundige verkreeg de opdracht immers van de rechtbank. Partijen kunnen de deskundige daarom ook niet aanspreken op grond van wanprestatie. De grondslag voor aansprakelijkheid van de gerechtsdeskundige ten opzichte van partijen zal moeten worden gevonden in de onrechtmatige daad. De zorgvuldigheidsnorm blijft echter nagenoeg gelijk.
Verhoogde drempel voor aansprakelijkheid?
Uit het geldende recht volgt dat de gerechtsdeskundige niet pas aansprakelijk is indien hij of zij een ernstige fout heeft gemaakt waarvan hem of haar een ernstig verwijt valt te maken. Voor een dergelijke verhoogde drempel voor aansprakelijkheid lijkt geen aanleiding te bestaan.
Schadebeperkingsplicht
Wanneer vaststaat dat de gerechtsdeskundige een fout heeft gemaakt, speelt de schadebeperkingsplicht een belangrijke rol. Van een procespartij mag worden verwacht dat zij tijdig redelijke schadebeperkende maatregelen neemt. De procespartij dient haar bezwaren tegen de werkwijze of bevindingen van de deskundige zo veel mogelijk aan de orde te stellen in de procedure zelf. Als zij dit nalaat dan kan dit ertoe leiden dat de rechter oordeelt dat sprake is van eigen schuld en een lagere schadevergoeding zal toekennen.
