Alleen bestuurders die conform de statuten van een BV (of een andere rechtspersoon, zoals een NV, of een stichting) zijn benoemd, mogen zich statutair bestuurder noemen. In de meeste gevallen wordt het bestuur van een BV benoemd door de algemene vergadering van aandeelhouders (AvA). Soms – vooral bij grotere ondernemingen – gebeurt dat door de raad van commissarissen (RvC) of door de houders van bijzondere aandelen (prioriteitsaandelen) waaraan een recht tot benoeming is gekoppeld.
De bestuurder (directeur) van een bedrijf staat meestal ook in een arbeidsrechtelijke relatie tot de vennootschap: hij is dan ook een gewone werknemer met een arbeidsovereenkomst. Dat is alleen anders als de bestuurder geen rechtstreekse beloning (salaris) ontvangt, maar een andere BV – bijna altijd van de bestuurder – een managementovereenkomst heeft gesloten met het bedrijf. De arbeidsrechtelijke verhouding van de bestuurder tot de BV staat los van zijn vennootschappelijke positie als statutair bestuurder. Dit maakt het vaak lastig om een bestuurder te ontslaan. Er moeten immers twee banden verbroken worden. Vanuit het ondernemingsrecht geldt dat het tot benoeming bevoegde orgaan – doorgaans de algemene vergadering, soms de raad van commissarissen – de bestuurder te allen tijde kan schorsen en ontslaan. Een rechtsgeldig ontslagbesluit heeft tot gevolg dat de betrokkene zijn hoedanigheid van statutair bestuurder verliest. Volgens vaste rechtspraak van de Hoge Raad beëindigt een rechtsgeldig vennootschapsrechtelijk ontslagbesluit in beginsel óók de arbeidsovereenkomst van de bestuurder, tenzij een wettelijk opzegverbod geldt of partijen iets anders zijn overeengekomen. De twee banden eindigen dus in de regel gelijktijdig. Dat neemt niet weg dat de arbeidsrechtelijke regels in acht moeten worden genomen: in het bijzonder moet de geldende opzegtermijn worden aangehouden, tenzij sprake is van een dringende reden die een ontslag op staande voet rechtvaardigt. Anders dan bij een normale arbeidsovereenkomst het geval is, is voor de opzegging van de arbeidsovereenkomst met de bestuurder geen toestemming nodig van het UWV.
Anders dan een gewone werknemer kan de statutair bestuurder zich niet tegen zijn ontslag verzetten met een vordering tot vernietiging van de opzegging of tot herstel van de arbeidsovereenkomst; die mogelijkheden zijn voor de bestuurder uitgesloten. Het ontslagbesluit van de algemene vergadering beëindigt dus zowel de vennootschappelijke band als – behoudens een opzegverbod – de arbeidsovereenkomst.
Wel heeft de bestuurder bij beëindiging van de arbeidsovereenkomst in beginsel recht op de wettelijke transitievergoeding. De hoogte daarvan is gebaseerd op de duur van het dienstverband en het loon.
Daarnaast kan de bestuurder in bijzondere gevallen aanspraak maken op een billijke vergoeding. Die is aan de orde wanneer voor de opzegging een redelijke grond ontbreekt of niet aan de herplaatsingsplicht is voldaan, dan wel wanneer het ontslag het gevolg is van ernstig verwijtbaar handelen of nalaten van de werkgever. Of daarvan sprake is, hangt af van de omstandigheden van het geval; de drempel voor toekenning is hoog. De billijke vergoeding komt naast de transitievergoeding.
Wordt de arbeidsovereenkomst opgezegd zonder dat de geldende opzegtermijn in acht is genomen, dan kan de bestuurder bovendien een gefixeerde schadevergoeding wegens onregelmatige opzegging vorderen.
In de praktijk wordt over de beëindiging van het dienstverband van een bestuurder veelal geen procedure gevoerd, maar onderhandeld; de gemaakte afspraken worden dan vastgelegd in een vaststellingsovereenkomst.
Uw ondernemingsrecht advocaat in Amsterdam kan u adviseren bij een (dreigend) ontslag van een bestuurder en u bijstaan in een gerechtelijke procedure. De AMS advocaat werkt met korte lijnen en biedt scherpe tarieven.
Onno stond met succes een stichting bij die twee van haar bestuurders wilde ontslaan. In het eindvonnis oordeelde de rechter dat de ontslagen bestuurders persoonlijk aansprakelijk waren voor ontoelaatbare onttrekkingen.
Lennard stond met succes een aandeelhouder bij in een aandeelhoudersgeschil in kort geding bij de rechtbank Amsterdam. De aandeelhouder krijgt 50% van zijn aandelen terug, zijn salaris wordt doorbetaald en het ontslagbesluit wordt geschorst.
Lennard stond een statutair bestuurder bij in een bodemzaak bij de Rechtbank Amsterdam. De bestuurder ontving een vergoeding van € 120.000.
Uit een uitspraak van de rechtbank Den Haag blijkt dat een besluit dat tot stand is gekomen in strijd met de formele vereisten in beginsel ongeldig is. Die ongeldigheid resulteert echter onder omstandigheden niet tot aantasting van het ontslagbesluit. De rechtbank oordeelt namelijk dat het in strijd met de redelijkheid en billijkheid zou zijn wanneer het besluit […]
De statutair bestuurder van een bedrijf kan bij besluit door de AVA worden geschorst of ontslagen. Een ontslagbesluit heeft tot gevolg dat de bestuurder zijn hoedanigheid van statutair bestuurder verliest. Dat betekent echter niet dat zijn arbeidsovereenkomst daarmee ook is geëindigd. Zo dient de geldende opzegtermijn in beginsel in acht te worden genomen. Advocaat ondernemingsrecht Sander […]
De rechtbank Utrecht wees afgelopen week een interessante uitspraak over het ontslag van een statutair bestuurder van een BV; hij was tot na het besluit van de algemene vergadering van aandeelhouders (AvA) nog niet gehoord. De rechtbank vernietigde het besluit. Advocaat ondernemingsrecht Hidde Reitsma legt uit hoe het ook al weer zit met het ontslag […]
Onno Hennis
Lennard Noordzij