Bij het verpanden van een goed vereist de wet dat het goed ‘voldoende wordt bepaald’. De Hoge Raad verduidelijkte vorig jaar wat hiermee wordt bedoeld. Advocaat Marco Guit bespreekt het criteria.
(Stil) pandrecht op goederen
Bij het sluiten van een overeenkomst kan het zijn dat één van de partijen ter afdekking van haar risico zekerheid wil. Dit kan bijvoorbeeld door het vestigen van een stil pandrecht op de goederen van de wederpartij. De goederen blijven dan fysiek bij de schuldenaar, maar als de schuldenaar zijn verplichtingen niet nakomt, dan kan de schuldeiser de verpande goederen verkopen en zijn vordering uit de verkoopopbrengst verhalen.
Het voordeel van het vestigen van een pandrecht is dat de schuldeiser tijdens een faillissement normaal gesproken zijn zekerheid niet verliest. Het leggen van conservatoir of executoriaal beslag biedt deze bescherming niet.
Vestigen stil pandrecht
Voor het vestigen van een stil pandrecht gelden drie vereisten:
- Er moet sprake zijn van een geldige titel, dit is als het ware de ‘reden’ van de verpanding.
- De verpanding moet in een onderhandse akte worden geregistreerd bij de Belastingdienst.
- De pandgever moet bevoegd zijn om het goed te verpanden. Voor het vestigen van een pandrecht is dus altijd medewerking van de schuldenaar vereist.
Voldoende bepaald
Voor het vestigen van een stil pandrecht moet een pandakte worden opgemaakt. Dit is een document waarin is opgenomen welke goederen tot zekerheid worden verpand.
De wet vereist dat de verpande goederen in de pandakte voldoende moeten zijn bepaald. Dit houdt in dat achteraf aan de hand van objectieve gegevens kan worden vastgesteld welke goederen tot zekerheid zijn gesteld en welke niet.
Pandrecht op ‘alle bedrijfsactiva’
De bank gaf aan een bedrijf dat in computerlicenties handelde een doorlopend krediet. Tot zekerheid van het krediet vestigde het bedrijf een pandrecht op “alle huidige en toekomstige bedrijfsactiva”. Het bedrijf ging failliet en de bank stelde dat zij een pandrecht had op de auteursrechten van de software. De curator was het hier niet mee eens.
De rechtbank oordeelde in eerste instantie dat de omschrijving “alle huidige en toekomstige bedrijfsactiva” te algemeen was. Om die reden was de omschrijving volgens de rechtbank onvoldoende bepaald en zou geen geldig pandrecht op de auteursrechten tot stand zijn gekomen.
De Hoge Raad
De Hoge Raad stelde voorop dat het wettelijke systeem een algemene omschrijving in een pandakte toelaat, als maar achteraf aan de hand van objectieve gegevens kan worden vastgesteld wat is verpand en wat niet. Volgens de Hoge Raad had de rechtbank nader moeten beoordelen of er objectieve gegevens voorhanden waren waaruit zou blijken dat het pandrecht van de bank ook de auteursrechten omvatte. De Hoge Raad vernietigde daarom de uitspraak van de rechtbank.
Advocaat contracteren en zekerheidsrechten
Bij het aangaan van een (handels)contract is het van belang met alle scenario’s rekening te houden. Afhankelijk van het type contract, zijn er meerdere mogelijkheden om uw risico’s te verkleinen.
Heeft u vragen over contracteren of het stellen van zekerheid? De advocaten van AMS hebben jaren ervaring en staan u graag te woord!
