Kopieergedrag: nachtmerrie van iedere ontwerper

Door Martijn Kesler in Intellectueel eigendomsrecht op 4 minuten leestijd

Advocaat intellectueel eigendomsrecht

Het is de nachtmerrie van iedere ontwerper. Je ontwerpt een product met een kenmerkende of specifieke vorm en een concurrent produceert een gelijksoortig product. Althans, probeert daarbij aan te haken. In een recent geschil tussen H&M en Yves Saint Laurent ging het Gerecht van de Europese Unie, als onderdeel van het Europese Hof, nogmaals de criteria langs wanneer er nou wel en niet inbreuk is op een model. Advocaat intellectueel eigendomsrecht Martijn Kesler legt uit.

 

Bescherming op een model: deponeren

Een vorm kan vaak zowel bescherming genieten onder zowel het auteursrecht Het exclusieve recht van de maker van een werk van letterkunde, wetenschap of kunst om dit openbaar te maken en te verveelvoudigen.
» Meer over auteursrecht
auteursrecht
, als onder het modellenrecht De bescherming van het uiterlijk van een gebruiksvoorwerp.
» Meer over modellenrecht
modellenrecht
. Wil deze vorm bescherming genieten onder het modellenrecht dan moet er sprake zijn van een ‘uit het depot blijkend’ uiterlijk van een voortbrengsel. Dus enkel hetgeen gedeponeerd is als model en als zodanig is omschreven in het depot kan bescherming verkrijgen.

Een voortbrengsel is één van de vereisten voor bescherming

Als voortbrengsel wordt beschouwd elk op industriële of ambachtelijke wijze vervaardigd voorwerp. Een model komt slechts voor bescherming in aanmerking wanneer het een eigen karakter heeft en nieuw is. Om dit te toetsen wordt het te deponeren model met oudere soortgelijke en gedeponeerde modellen vergeleken.

Een nieuw eigen karakter is ook van belang

Het eigen karakter in modelrechtelijke zin houdt in dat de algemene indruk die het model wekt bij de geïnformeerde gebruiker moet verschillen van de algemene indruk die wordt gewekt door oudere modellen. Daarbij moet rekening worden gehouden met de aard van het voortbrengsel en de mate van vrijheid van de ontwerper.

H&M: inbreuk op een reeds eerder gedeponeerde handtas

Met betrekking tot deze kwestie bij het Gerecht van de Europese Unie meende H&M dat de door Yves Saint Laurent ingeschreven tas geen eigen karakter heeft in de zin van artikel 6 van de verordening nr. 6/2002 en teveel leek op een eerder ingeschreven tas van H&M. Op deze grond mocht Yves Saint Laurent de handtas niet als model worden gedeponeerd en diende het depot nietig te worden verklaard.

De toets voor inbreuk: de geïnformeerde gebruiker

Uiteindelijk vergelijkt het Gerecht van de Europese Unie beide modellen en toetst deze door als ware in de huid te kruipen van “een geïnformeerde vrouw die als mogelijke gebruikster belangstelling voor tassen heeft”. Deze geïnformeerde vrouw, zo blijkt uit het landmark arrest PepsiCo/Grupo Promer Mon Graphic, is niet slechts gemiddeld geïnteresseerd, maar in hoge mate aandachtig, hetzij door haar persoonlijke ervaring, hetzij door haar uitgebreide kennis van de betrokken sector.

De modellen worden met elkaar vergeleken

Met betrekking tot vergelijkbare modellen concludeerde het Gerecht van de Europese Unie onder andere dat de mate van vrijheid van de ontwerper van modeartikelen dermate groot is, de kans geringer is dat verschillen tussen deze modeartikelen een andere algemene indruk wekken. Omgekeerd, hoe kleiner de vrijheid van de ontwerper bij de ontwikkeling van een model, hoe groter de kans dat kleine verschillen tussen de modeartikelen volstaan om bij de geïnformeerde gebruiker een algemene indruk te wekken.

Er is geen sprake van inbreuk op een model

Op basis van bovenstaande concludeert het Gerecht van de Europese Unie dat de handtas (i) niet op speciale kenmerken (waaronder het gebruik van leer en siermotieven) inbreuk maakt op die van H&M. Evenmin kan er (ii) op basis van het verschil waarin de handtas dagelijks door de geïnformeerde wordt gebruikt, sprake van zijn dat de tas van Yves Saint Laurent inbreuk maakt.

Overeenkomst met inbreuk op het auteursrecht

Het is interessant om te zien dat toch twee redelijk overeenkomstige tassen uiteindelijk geen inbreuk op elkaar maken. Deze toets lijkt dan ook redelijk overeen te komen met de toch wel zware toets die gebruikt wordt om te bepalen of er sprake is van inbreuk op het auteursrecht van iemand. Dit is natuurlijk wel afhankelijk van de omstandigheden van het geval, waarbij specifiek moet worden gekeken naar het soort model en de gebruiker daarvan in kwestie. Mocht u echter vragen hebben over soortgelijke modellen en of andere zaken op het gebied van Intellectueel Eigendom, aarzel dan niet om contact op te nemen.

Blijf op de hoogte

Elke maand de best gelezen blogs in een overzichtelijke e-mail ontvangen? Schrijf je in voor onze nieuwsbrief!
  • * = verplicht veld
  • Martijn Kesler - Advocatenkantoor AMS Advocaten
    Martijn Kesler

    Martijn Kesler adviseert en procedeert met name op het gebied van het ondernemingsrecht, intellectueel eigendomsrecht, verbintenissenrecht en incasso. Volg Martijn ook op Google of LinkedIn.

    Martijn is bereikbaar via e-mail en +31 (0)20-3080315.
    Volg ons op social media
    Ontvang onze nieuwsbrief
    Elke maand de best gelezen blogs in een overzichtelijke e-mail ontvangen?
    Schrijf je in voor onze nieuwsbrief!
  • * = verplicht veld
  • Categorieën
    Meer in Intellectueel eigendomsrecht
    Advocaat Procesrecht - AMS Advocaten in Amsterdam en Naarden
    Invoering auteurscontractenrecht per 1 juli 2015 

    Het heeft een jarenlang voortraject gehad: het nieuwe auteurscontractenrecht dat per 1 juli 2015 is ingegaan. Het doel ervan is...

    Sluiten