Vakantiehuis kosteloos annuleren vanwege corona?

Algemene voorwaarden van vakantieparken voorzien in de meeste gevallen niet in kosteloze annulering van het verblijf vlak voor aankomst vanwege corona-omstandigheden. Zo ook in het geval dat heeft geleid tot deze uitspraak van de Rechtbank Noord-Holland. Ook een beroep op andere wettelijke bepalingen helpen de vakantieganger niet verder. Advocaat Nynke Noordmans bespreekt de zaak.

Vakantieverblijf

Op 5 juni 2020 heeft een Duitse toerist een verblijf geboekt op een vakantiepark in Noord-Holland voor enkele weken in september 2020. Hij betaalt de volledige reissom vooruit. Op de reservering zijn de algemene voorwaarden van het vakantiepark van toepassing. Hierin is onder meer bepaald dat wanneer binnen twee weken voor aanvang van het verblijf of bij annulering tijdens het verblijf, de annuleringskosten 100% van de overeengekomen huurprijs en reserveringskosten bedragen.

Quarantaineplicht

Op 27 augustus 2020 heeft de Duitse regering aangekondigd dat vanaf 1 oktober 2020 een quarantaineplicht zal gelden voor reizigers uit risicogebieden. De deelstaat waarin de toerist woont, heeft op 16 september 2020 de provincies Noord-Holland en Zuid-Holland als risicogebied aangewezen. Dit houdt in dat voor de toerist een quarantaineplicht geldt van 14 dagen.

Annulering

De toerist annuleert het verblijf een dag voor de geplande aankomst. Hij meldt dat Noord-Holland een risicogebied is en dat hij een cruciaal beroep heeft. De dag daarna laat het vakantiepark de toerist weten dat zijn verblijf niet kan worden omgeboekt op basis van de algemene voorwaarden. Wel kan op basis daarvan worden geannuleerd, maar dan blijft de toerist de volledige reissom verschuldigd. De toerist is het hiermee niet eens en hij vordert het door hem betaalde bedrag terug. Het vakantiepark betaalt alleen de door de toerist betaalde kosten terug en niet de huur.

Procedure

De toerist laat het er niet bij zitten en stelt een vordering tot terugbetaling in bij de kantonrechter. Hij legt hieraan verschillende redenen ten grondslag. Eerst dat op het moment van zijn boeking niet voorzienbaar was dat hij na zijn verblijf 14 dagen in quarantaine zou moeten. Vanwege de ingestelde maatregelen was het voor hem niet mogelijk om naar het vakantiepark af te reizen. Vervolgens stelt de toerist dat toepassing van de algemene voorwaarden van het vakantiepark onredelijk bezwarend voor hem is, dat er strijd is met de redelijkheid en billijkheid Een bron van ongeschreven objectief recht waaraan mensen zich moeten gedragen jegens elkaar.
» Meer over redelijkheid en billijkheid
redelijkheid en billijkheid
en dat sprake is van overmacht Een schuldenaar verkeert in overmacht als hij tekortschiet en de tekortkoming niet aan hem valt toe te rekenen.
» Meer over overmacht
overmacht
. Als laatste brengt de toerist naar voren dat sprake is van Onvoorziene omstandigheden Omstandigheden die partijen niet hebben (kunnen) voorzien bij het sluiten van een overeenkomst die een wezenlijke (nadelige) invloed hebben op de (wijze van) nakoming van de overeenkomst.
» Meer over onvoorziene omstandigheden
onvoorziene omstandigheden
.

Verweer vakantiepark

Het vakantiepark voert verweer: door de annulering kort voor het verblijf heeft zij niet de mogelijkheid gehad om het vakantieverblijf aan een andere gast te verhuren. Het komt voor eigen rekening en risico van de toerist dat hij een boeking heeft gemaakt tijdens de coronapandemie. Het vakantiepark brengt daarnaast naar voren dat de toerist heeft ingestemd met de reserverings- en annuleringsvoorwaarden. Van belang is dat zij ook zelf huur moet betalen aan de eigenaren van de vakantiewoningen op haar terrein. Daarmee heeft zij niet alleen gederfde omzet maar ook kosten als zij de toerist een vergoeding moet betalen voor het annuleren.

Annuleringsbeding niet onredelijk bezwarend

De kantonrechter beoordeelt de zaak en toetst eerst of het annuleringsbeding van het vakantiepark onredelijk bezwarend is voor de toerist en daarmee vernietigbaar. De kantonrechter stelt vast dat het beding voorkomt op de zogenaamde blauwe lijst afkomstig uit de Europese Richtlijn 93/13/EEG. Op grond van het annuleringsbeding mag het vakantiepark de door de toerist betaalde bedragen houden na annulering, terwijl de toerist geen recht heeft op een gelijkwaardig bedrag aan schadevergoeding als het vakantiepark de reis annuleert. Dat het beding voorkomt op de blauwe lijst, is een indicatie dat het beding als oneerlijk kan worden aangemerkt. Het beding komt voor op de grijze lijst Bedingen in algemene voorwaarden die onredelijk bezwarend worden vermoed.
» Meer over grijze lijst
grijze lijst
van artikel 6:237 onder i BW, zodat het vermoed wordt onredelijk bezwarend te zijn. De kantonrechter overweegt dat het vakantiepark dit vermoeden voldoende heeft weerlegd. 

Het gaat bij de beoordeling of het beding onredelijk bezwarend is om de vraag het evenwicht dat voortkomt uit de overeenkomst Een meerzijdige rechtshandeling, waarbij een of meer partijen jegens een of meer andere partijen een verbintenis aangaan.
» Meer over overeenkomst
overeenkomst
van partijen ten nadele van de consument Een natuurlijke persoon die niet handelt in de uitoefening van een beroep of bedrijf.
» Meer over consument
consument
als zwakke partij aanzienlijk verstoort. De kantonrechter overweegt dat de toerist heeft geboekt tijdens de coronapandemie en heeft niet zelf voor een ander arrangement bij het vakantiepark gekozen dat voorzag in onvoorziene omstandigheden of een annuleringsverzekering die dit zou dekken (let wel: niet elke annuleringsverzekering biedt dekking). Het vakantiepark bood deze annuleringsverzekering ook aan. Ook is volgens de kantonrechter van belang dat het vakantiepark de huur aan de eigenaren van de vakantiehuisjes op het park moet betalen. Het beding is daarom niet onredelijk bezwarend voor de toerist en blijft in stand.

Geen beperkende werking redelijkheid en billijkheid

Op basis van wat de kantonrechter heeft overwogen met betrekking tot het mogelijk oneerlijk beding, meent de kantonrechter dat dit naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid niet onaanvaardbaar is ten opzichte van de toerist en moet worden gehandhaafd.

Overmacht niet aan de orde

Over het beroep op overmacht van de toerist overweegt de kantonrechter dat er geen sprake is van een toerekenbare tekortkoming Alle gevallen waarin hetgeen de schuldenaar verricht in enig opzicht achter blijft bij hetgeen de verbintenis vergt, ongeacht of deze handelwijze de schuldenaar toerekenbaar is of niet.
» Meer over tekortkoming
tekortkoming
aan de zijde van de toerist zodat een beroep hierop zinloos is. Een geslaagd beroep op overmacht zou ertoe leiden dat een toerekenbare tekortkoming niet aan de toerist zou worden toegerekend.

Geen onvoorziene omstandigheden

Tot slot wordt toegekomen aan het beroep op onvoorziene omstandigheden. De kantonrechter stelt voorop dat de toerist geen wijziging of ontbinding van de overeenkomst heeft gevorderd zodat de kantonrechter de overeenkomst niet op grond van onvoorziene omstandigheden kan ontbinden. Alleen beroep op onvoorziene omstandigheden is dus niet voldoende in een procedure; er moet wijziging of ontbinding van de overeenkomst worden gevorderd met een beroep op onvoorziene omstandigheden. Verder overweegt de kantonrechter dat de coronapandemie op het moment van boeking door de toerist al bestond, zodat geen sprake is van een onvoorziene omstandigheid.

De vorderingen van de toerist worden afgewezen.

More in Verbintenissenrecht
Afbreken onderhandelingen niet onrechtmatig

Partijen waren jaren met elkaar in onderhandeling over de toekomstige huur van een ruimte in een nieuwbouwproject. Nadat de gedaagde...

Close