Beklamel-norm opgerekt: bestuurder aansprakelijk voor besluit om vonnis te executeren

Door Onno Hennis in Ondernemingsrecht op 5 minuten leestijd

Beklamel-norm opgerekt: bestuurder aansprakelijk voor besluit om vonnis te executeren

Recentelijk oordeelde de voorzieningenrechter in Assen dat een bestuurder persoonlijk aansprakelijk was voor terugbetaling van een op basis van een eerder vonnis geïncasseerd bedrag. De voorzieningenrechter kwam tot dit oordeel op basis van toepassing van de Beklamel-norm De regel dat een bestuurder van een B.V. onrechtmatig handelt als hij namens de B.V. overeenkomsten aangaat waarvan hij weet dat de B.V. deze niet zal (kunnen) nakomen.
» Meer over beklamel-norm
Beklamel-norm
. Dat lijkt een vrij verregaande beslissing, maar is dat het ook? Advocaat ondernemingsrecht Onno Hennis licht het vonnis nader toe.

 

 

Verhuurder gaat over tot executie van vonnis

Wat was er gebeurd? In 2013 had een rechter een accountancy-kantoor veroordeeld tot betaling van een bedrag van bijna 25.000 euro aan haar verhuurder. Omdat het accountantskantoor niet vrijwillig aan het uitvoerbaar bij voorraad verklaarde vonnis voldeed, is de verhuurder overgegaan tot executie van het vonnis, onder meer door (derden)beslag te leggen. De executiemaatregelen hebben er uiteindelijk toe geleid dat de verhuurder het toegewezen bedrag betaald had gekregen.

Huurder gaat in hoger beroep

De huurder had intussen hoger beroep Ons burgerlijk procesrecht kent het beginsel dat er onderzocht wordt in twee instanties: een ieder heeft het recht op een nieuwe behandeling van de zaak door een hogere rechter.
» Meer over hoger beroep
hoger beroep
ingesteld en het Hof oordeelde uiteindelijk in 2015 dat het vonnis in eerste aanleg niet in stand kon blijven. Als gevolg van de vernietiging van het vonnis was de verhuurder gehouden om de eerder geïncasseerde bedragen aan het accountantskantoor terug te betalen. De verhuurder stelde echter op dat zij vanwege haar financiële situatie niet kon terugbetalen. Daarop begon de huurder een kort-geding en vorderde terugbetaling van het geïncasseerde van zowel de verhuurder als haar (indirecte) bestuurders.

Geldvordering in kort geding

Bij beoordeling van een geldvordering in kort-geding dient de voorzieningenrechter in beginsel terughoudend te zijn. De geldvordering moet voldoende aannemelijk zijn en de eiser De partij die gedagvaard wordt om te verschijnen in een rechtszaak wordt aangeduid als de gedaagde. Dit in tegenstelling tot de eiser, de partij die het initiatief tot de rechtszaak heeft genomen en daartoe door een gerechtsdeurwaarder een dagvaarding heeft laten betekenen aan de gedaagde.
» Meer over eiser
eiser
dient een spoedeisend belang Voor een toewijzing van een vordering in kort geding moet er sprake zijn van spoedeisend belang.
» Meer over spoedeisend belang
spoedeisend belang
bij betaling te hebben. Verder kan de rechter het restitutierisico aan de zijde van de eiser meewegen bij zijn beoordeling.

Onrechtmatige executie

In het kort-geding oordeelt de voorzieningenrechter dat de huurder inderdaad recht heeft op terugbetaling. Op basis van vaste rechtspraak geldt namelijk dat een executant die onder dreiging van executiemaatregelen zijn debiteur De schuldenaar.
» Meer over debiteur
debiteur
dwingt tot betaling onrechtmatig Ieder handelen of nalaten dat in strijd is met een wet of met de maatschappelijke betamelijkheid.
» Meer over onrechtmatig
onrechtmatig
handelt, indien het vonnis – zelfs als het uitvoerbaar bij voorraad is verklaard – in hoger beroep wordt vernietigd.

Verhuurder: ‘betalingsonmacht door kredietcrisis’

De verhuurder had in het kort-geding nog betoogd dat zij ernstig was geschaad door de kredietcrisis en dat haar bezittingen al jaren ‘onder water’ stonden. In verband daarmee was reeds besloten om de activiteiten te stoppen en de vennootschap te liquideren (met een verwachtte restschuld van 12 miljoen euro). De voorzieningenrechter oordeelde echter dat de betalingsonmacht voor rekening en risico van de verhuurder kwam en liet het verweer op betalingsonmacht dus buiten beschouwing.

Persoonlijke aansprakelijkheid bestuurder(s)

Dat de verhuurder aldus gehouden was de schade van de huurder als gevolg van de executie te vergoeden, betekent echter nog niet dat de (indirect) bestuurder(s) van de verhuurder (ook) persoonlijk aansprakelijk zijn. Dat is op basis van de rechtspraak alleen anders, wanneer de bestuurder(s) een voldoende ernstig persoonlijk verwijt kan worden gemaakt.

‘Beklamel-norm’: dit wordt ermee bedoeld

Eén van de situaties waarin een bestuurder persoonlijk aansprakelijk gehouden kan worden, is wanneer hij namens de vennootschap een overeenkomst Een meerzijdige rechtshandeling, waarbij een of meer partijen jegens een of meer andere partijen een verbintenis aangaan.
» Meer over overeenkomst
overeenkomst
is aangegaan waarvan hij wist dat de vennootschap de verplichtingen daaruit niet zou nakomen én ook geen verhaal zou bieden voor de schade die de wederpartij als gevolg daarvan zou leiden. Dit wordt de Beklamel-norm genoemd.

Toepassen Beklamel-norm: onrechtmatige gedraging bestuurder

In de onderhavige zaak paste de voorzieningenrechter de Beklamel-norm toe. Hij oordeelde dat de bestuurder onrechtmatig had gehandeld door opdracht De overeenkomst waarbij iemand anders dan op grond van een arbeidsovereenkomst diensten verrichten voor een opdrachtgever.
» Meer over opdracht
opdracht
te geven tot executie van het eerdere vonnis, terwijl hij zich bewust had moeten zijn van het risico dat het vonnis in hoger beroep onderuit zou gaan en dat de vennootschap alsdan niet in staat zou zijn het geïncasseerde terug te betalen. De voorzieningenrechter gebruikte ter onderbouwing daarvoor de eigen stelling van de verhuurder dat de bezittingen al jaren ‘onder water stonden’. De bestuurder had zich daarmee dus eigenlijk in zijn eigen voet geschoten.

Terechte beslissing?

Men zou zich kunnen afvragen of dit een juiste beslissing is. Immers, voor persoonlijke aansprakelijkheid van bestuurders bestaat in het Nederlands recht met reden een strenge maatstaf. De ratio is dat voorkomen moet worden dat bestuurders zich bij het uitvoeren van hun taak laten leiden door defensieve overwegingen. Bange bestuurders zijn geen goede bestuurders, zo is de gedachte.

Mogelijke overweging van voorzieningenrechter

In de onderhavige zaak lijkt de voorzieningenrechter het vereiste van een persoonlijk voldoende ernstig verwijt ietwat op te rekken. Mogelijk was daarbij een overweging dat het accountantskantoor als gevolg van de executiemaatregelen op het randje van faillissement was gekomen en een veroordeling van slechts de verhuurder (die immers ook in financiële problemen verkeerde) ertoe zou leiden dat het accountantskantoor het door haar onterechte betaalde terug zou kunnen halen.

AMS Advocaten staat u terzijde!

Wordt u als bestuurder aansprakelijk gesteld of bent u benadeeld als gevolg van een aan een bestuurder te wijten gedraging? Neem dan contact op met AMS Advocaten. Onze specialisten staan u graag met woord en daad terzijde in dergelijke situatie.

Blijf op de hoogte: de nieuwsbrief van AMS Advocaten

Elke maand de best gelezen blogs in een overzichtelijke e-mail ontvangen? Schrijf je in voor onze nieuwsbrief! Gratis en vrijblijvend uiteraard!
  • * = verplicht veld
  • Onno Hennis - Advocatenkantoor AMS Advocaten
    Onno Hennis Bij AMS Advocaten richt Onno zich op het adviseren en procederen in commerciële en ondernemingsrechtelijke geschillen. Hij behandelt zowel zaken die zich binnen de vennootschap afspelen (zoals impasses binnen de AvA en bestuurdersaansprakelijkheidskwesties), als geschillen van de onderneming met externe partijen (zoals voormalige handels- en investeringspartners, leveranciers en klanten, etc.). Onno is bereikbaar via e-mail en +31 (0)20-3080315.
    Volg ons op social media
    Ontvang onze nieuwsbrief
    Elke maand de best gelezen blogs in een overzichtelijke e-mail ontvangen?
    Schrijf je in voor onze nieuwsbrief!
  • * = verplicht veld
  • Categorieën
    Meer in Ondernemingsrecht
    Advocaat ondernemingsrecht - AMS Advocaten in Amsterdam en Naarden
    De ontbinding van een vennootschap onder firma, hoe gaat dat?

    Het ontbinden van een vennootschap onder firma is een uitdaging op zich. Vanaf het moment van opzegging treedt verschillende procedures...

    Sluiten