Architect Naturalis in opstand tegen sloop- en renovatieplannen

Door Hidde Reitsma in Intellectueel eigendomsrecht op 4 minuten leestijd

Architect Naturalis in opstand tegen sloop- en renovatieplannen

Het is de droom van iedere architect: een gebouw ontwerpen dat (inter)nationale faam verkrijgt en miljoenen bezoekers trekt. Voor de architect van het Naturalis museum te Leiden werd deze droom werkelijkheid. Hij ontwierp een bijzonder museum waarin werkruimten, laboratoria en een bibliotheek op creatieve wijze waren geïntegreerd. Vervolgens besluit Naturalis een deel te slopen en de rest van het complex grondig te wijzigen. Blijft er nu nog wat over van het ontwerp? En welke persoonlijkheidsrechten Rechten van de maker van een werk die de ideële waarde van het werk dienen te beschermen.
» Meer over persoonlijkheidsrechten
persoonlijkheidsrechten
heeft een architect? Advocaat intellectueel eigendomsrecht Hidde Reitsma licht de zaak to
e.

Sloop en grondige verbouwing museumgebouwen

Wat was er aan de hand? Het huidige Naturalis museum voldoet niet meer aan het groeiende bezoekersaantal. Een uitbreiding is noodzakelijk. De opdracht De overeenkomst waarbij iemand anders dan op grond van een arbeidsovereenkomst diensten verrichten voor een opdrachtgever.
» Meer over opdracht
opdracht
hiertoe is gegund aan architectenbureau NRA. In de plannen van NRA zal het eveneens door de architect ontworpen (en deel uit makende van het Naturalis complex) Darwin House worden gesloopt. Op die plaats zal een nieuw gebouw komen met alle tentoonstellingsruimtes. Het bestaande Naturalisgebouw blijft behouden, maar verliest zijn tentoonstellingsfunctie. De thans daarvoor in gebruik zijnde ruimtes gaan gebruikt worden als depot- en werkruimtes.

Verbouwing inbreuk op persoonlijkheidsrechten architect?

De architect verzet De gedaagde die door de rechter bij verstek is veroordeeld, kan daar in verzet tegen komen.
» Meer over verzet
verzet
zich in een procedure tegen deze plannen. Hij heeft zich op het standpunt gesteld dat Naturalis met de voorgenomen verbouwing van het Naturalisgebouw inbreuk maakt op zijn auteursrechtelijke persoonlijkheidsrechten. Daarnaast zou Naturalis door het Darwin House te slopen misbruik van bevoegdheid Misbruik van een op zichzelf bestaande bevoegdheid. Of hier sprake van is hangt af van de concrete omstandigheden.
» Meer over misbruik van bevoegdheid
misbruik van bevoegdheid
maken. In artikel 25 Aw zijn de persoonlijkheidsrechten van een maker van een werk neergelegd. Hieronder valt ook het recht om zich te verzetten tegen wijzigingen in het werk, alsmede tegen misvorming, verminking of andere aantasting van het werk, welke reputatieschade zou kunnen opleveren.

Sloop Darwin House: misbruik van bevoegdheid?

De rechter overweegt allereerst dat de sloop van het Darwin House niet door de architect kan worden belet met een beroep op artikel 25 Aw. Volgens vaste rechtspraak kan de totale vernietiging van een voorwerp waarin een auteursrechtelijk beschermd werk is belichaamd, niet worden aangemerkt als een aantasting van het werk van artikel 25 Aw. Wel kan de vernietiging van een gebouw onder omstandigheden misbruik van bevoegdheid door de eigenaar opleveren. Bijvoorbeeld als hij geen gegronde reden heeft om tot sloop over te gaan. In deze zaak heeft Naturalis wel een goede grond om te slopen, namelijk de noodzaak tot uitbreiding. Van misbruik van bevoegdheid Misbruik van een op zichzelf bestaande bevoegdheid. Of hier sprake van is hangt af van de concrete omstandigheden.
» Meer over misbruik van bevoegdheid
misbruik van recht
is geen sprake.

Wijzigingen Naturalis wezenlijke aantasting ontwerp

Wat betreft de geplande wijzigingen aan het Naturalisgebouw overweegt de rechtbank dat deze als een aantasting in de zin van artikel 25 Aw worden gekwalificeerd. De voorgenomen verbouwing van het interieur van het Naturalisgebouw brengt namelijk met zich mee dat het ontwerp daarvan in de kern wordt geraakt, omdat een belangrijke auteursrechtelijke trek van het ontwerp van de architect komt te vervallen.

Rechtbank: architect kan inderdaad reputatieschade oplopen

Dat de architect door die aantasting nadeel zou kunnen worden toegebracht acht de rechtbank evident. De veranderingen aan het Naturalisgebouw zullen volgens architect worden beschouwd als een diskwalificatie van zijn ontwerp die derhalve nadeel toebrengt aan zijn eer en naam en zijn reputatie aantast. Hij kan zich aldus met recht verzetten tegen de verbouwingsplannen.

Verbod verbouwing mogelijk en/of wenselijk?

Maar dan staat de rechtbank voor de moeilijkste beslissing. Is een bouwverbod, zoals gevorderd door de architect, gerechtvaardigd en zelfs in dit stadium nog mogelijk? De verbouwingswerkzaamheden zijn op het moment van de procedure al begonnen en deels afgerond. Een verbod zou wellicht niet kunnen worden nagekomen door Naturalis. De rechtbank besluit de beslissing aan te houden en geeft Naturalis eerst gelegenheid om zich uit te laten over de stand van zaken, en de (on)wenselijkheid van het opleggen van een verbod tot (verdere) verbouwing. De zaak wordt vervolgd.

Blijf op de hoogte

Elke maand de best gelezen blogs in een overzichtelijke e-mail ontvangen? Schrijf je in voor onze nieuwsbrief!
  • * = verplicht veld
  • Hidde Reitsma - Advocatenkantoor AMS Advocaten
    Hidde Reitsma Hidde heeft een brede ervaring opgedaan in de civiele procespraktijk en specialiseerde zich later in het ondernemingsrecht en insolventierecht. Zijn gevarieerde proces- en adviespraktijk is daar de weerslag van. Volg Hidde ook op Google, LinkedIn of Twitter. Hidde is bereikbaar via e-mail en +31 (0)20-3080315.
    Volg ons op social media
    Ontvang onze nieuwsbrief
    Elke maand de best gelezen blogs in een overzichtelijke e-mail ontvangen?
    Schrijf je in voor onze nieuwsbrief!
  • * = verplicht veld
  • Categorieën
    Meer in Intellectueel eigendomsrecht
    Advocaat Intellectueel eigendomsrecht - AMS Advocaten in Amsterdam en Naarden
    Auteursrechtelijke bescherming op marketing- en productformat

    Via het auteurs- of modellenrecht kan op de vormgeving van een product bescherming worden genoten. Maar wat als een concurrent...

    Sluiten